Wróciłeś(-aś) do Polski: jak odzyskać podatek z Niemiec

Czy mogę się rozliczyć z Niemcami, mieszkając w Polsce?

Tak. Dobrowolne zeznanie (Antrag auf Veranlagung) składa się po to, by zaliczyć pobrany Lohnsteuer na poczet podatku za cały rok (§ 46 ust. 2 pkt 8 EStG). Żaden przepis nie wymaga, żebyś przy tym mieszkał(a) w Niemczech.

Jeśli przez cały rok nie miałeś(-aś) w Niemczech miejsca zamieszkania, jesteś tam podatnikiem z ograniczonym obowiązkiem podatkowym (§ 1 ust. 4 EStG). Jako obywatel(ka) UE mieszkający w UE możesz mimo to złożyć wniosek o rozliczenie jako pracownik (§ 50 ust. 2 EStG).

Nie musisz tego robić elektronicznie. Pracownik, który ma tylko pensję, może złożyć zeznanie na papierze (§ 25 ust. 4 EStG). Musi je jednak podpisać własnoręcznie, a przy wspólnym rozliczeniu podpisują oboje małżonkowie (§ 25 ust. 3 EStG).

Zwrot podatku z Niemiec: ile lat wstecz i do kiedy

Na dobrowolne zeznanie masz 4 lata, licząc od końca roku, za który się rozliczasz (§ 169 ust. 2 pkt 2 i § 170 ust. 1 AO). Zeznanie musi w tym czasie dotrzeć do Finanzamtu; stempel pocztowy nie wystarczy. Gdy już dotrze, termin nie mija, dopóki Finanzamt nie wyda decyzji (§ 171 ust. 3 AO).

Obowiązkowe zeznanie ma inny termin

Niektórzy muszą się rozliczyć, a nie tylko mogą. Tak jest na przykład, gdy w tym samym czasie miałeś(-aś) dwóch pracodawców (§ 46 ust. 2 pkt 2 EStG), gdy jedno z małżonków miało klasę V albo VI (pkt 3a) albo gdy dostałeś(-aś) klasę III, bo uwzględniono żonę lub męża mieszkających w Polsce (pkt 7).

Przy obowiązkowym zeznaniu 4 lata zaczynają się liczyć później: z końcem roku, w którym je złożysz, ale najpóźniej trzy lata po roku podatkowym (§ 170 ust. 2 pkt 1 AO). Dlatego czasem da się jeszcze rozliczyć starszy rok.

Który formularz: ESt 1 C czy ESt 1 A

Jeśli przez cały rok nie miałeś(-aś) mieszkania w Niemczech, głównym formularzem jest ESt 1 C, zeznanie dla osób z ograniczonym obowiązkiem podatkowym. Kwotę wolną (Grundfreibetrag) dostajesz wtedy od niemieckiej pensji, najwyżej do jej wysokości po odliczeniu kosztów (§ 50 ust. 1 EStG).

Możesz też złożyć wniosek, by traktowano Cię jak rezydenta (§ 1 ust. 3 EStG). Warunek: co najmniej 90% dochodu w roku podlega podatkowi w Niemczech albo dochód nieopodatkowany w Niemczech nie przekracza kwoty wolnej. Wtedy składasz ESt 1 A z Anlage WA-ESt, a dochody spoza Niemiec potwierdza polski urząd skarbowy na druku Bescheinigung EU / EWR.

Jeśli przez część roku mieszkałeś(-aś) w Niemczech, a przez resztę w Polsce, za ten rok składasz zeznanie rezydenta, a niemiecka pensja z miesięcy po wyjeździe też się w nim liczy (§ 2 ust. 7 EStG). Zwykły pobyt w Niemczech powstaje po nieprzerwanym pobycie dłuższym niż sześć miesięcy (§ 9 AO).

Do którego Finanzamtu wysłać zeznanie

Przy ESt 1 C rozlicza Cię Betriebsstättenfinanzamt, czyli Finanzamt Twojego pracodawcy (§ 50 ust. 2 EStG). Jeśli miałeś(-aś) kilku pracodawców, właściwy jest ten, u którego pracowałeś(-aś) ostatnio. Przy klasie VI liczy się ostatni pracodawca, u którego miałeś(-aś) klasę I.

Nazwę i czterocyfrowy numer tego urzędu znajdziesz na dole niemieckiego PIT-u: „Finanzamt, an das die Lohnsteuer abgeführt wurde”. Dokładny adres sprawdzisz w oficjalnej wyszukiwarce Finanzamtów prowadzonej przez BZSt. Za rok, w którym jeszcze mieszkałeś(-aś) w Niemczech, zwykle też jest to Finanzamt z Lohnsteuerbescheinigung; w razie wątpliwości zapytaj ten urząd.

Zgubiłeś(-aś) niemiecki PIT? Dane nie przepadły

Pracodawca musi wydać Ci wydruk elektronicznej Lohnsteuerbescheinigung albo udostępnić ją elektronicznie „w odpowiednim terminie” (§ 41b ust. 1 EStG). Napisz do niego, najlepiej e-mailem albo listem, i poproś o kopię. Jeśli pracowałeś(-aś) przez agencję pracy tymczasowej (Zeitarbeit), Twoim pracodawcą była agencja i to ona wydaje dokument.

Te same dane pracodawca przesłał elektronicznie do niemieckiej administracji skarbowej najpóźniej do końca lutego następnego roku (§ 93c ust. 1 AO). Finanzamt je więc ma. Jeśli masz konto Mein ELSTER założone na swój Steuer-ID, możesz tam po wyrażeniu zgody zobaczyć Lohnsteuerbescheinigungen z ostatnich 4 lat (Belegabruf).

Pamiętaj: pensja opodatkowana ryczałtem (5%, 25% albo 2% w Minijobie) nie jest wykazywana na żadnej Lohnsteuerbescheinigung (§ 41b ust. 6 EStG) i ten podatek nigdy nie wraca.

Zgubiłeś(-aś) Steuer-ID? Możesz rozliczyć się bez niego

Steuer-ID (Identifikationsnummer) nadaje się raz na całe życie. Znajdziesz go na Lohnsteuerbescheinigung i na każdej decyzji podatkowej (Steuerbescheid). Federalny urząd BZSt pisze wprost, że zeznanie można złożyć w Finanzamcie także bez tego numeru, bo urząd go zna albo może go ustalić.

Jeśli chcesz dostać numer ponownie, wypełnij formularz BZSt albo napisz list do Bundeszentralamt für Steuern, Referat St II 7, 11055 Berlin. Podaj nazwisko, imię, adres zameldowania (albo główne miejsce zamieszkania), datę i miejsce urodzenia. BZSt wysyła numer pocztą na aktualny adres zameldowania (Meldeanschrift). Na inny adres tylko z Twoim pisemnym upoważnieniem, listem, z kopią dokumentu tożsamości.

Według niemieckiej strony BZSt trwa to obecnie do czterech tygodni, a według angielskiej do dziesięciu tygodni, gdy są dodatkowe pytania.

Dochody w Polsce i zaświadczenie EU/EWR

Dochody z Polski nie są opodatkowane w Niemczech, ale podnoszą stawkę podatku od niemieckiej pensji (§ 32b ust. 1 pkt 5 EStG). Dlatego niemieckie urzędy mogą prosić o zaświadczenie o dochodach w Polsce za ten sam rok, potwierdzone przez polski urząd skarbowy. Rządowy poradnik powroty.gov.pl mówi, że dzieje się tak szczególnie wtedy, gdy nie pracowałeś(-aś) w Niemczech przez cały rok.

Przy rozliczeniu jak rezydent (§ 1 ust. 3 EStG) i przy wspólnym rozliczeniu z małżonkiem w Polsce takie potwierdzenie jest obowiązkowe: na druku Bescheinigung EU / EWR, który istnieje także w wersji polskiej (034314). Wypełniasz go i dajesz do potwierdzenia w swoim urzędzie skarbowym.

Zaświadczenie dla zagranicznego urzędu kosztuje 17 zł przy wniosku papierowym, a przez e-Urząd Skarbowy albo aplikację e-US jest bezpłatne. Urząd skarbowy odpowiada w ciągu 7 dni zaświadczeniem albo postanowieniem. Załatw to przed wysyłką zeznania, bo bez tego papieru sprawa w Finanzamcie stoi.

Polskie konto, polski adres i list z decyzją

Zwrot przychodzi przelewem na konto podane w zeznaniu. Według pomocy ELSTER przy koncie w UE wystarczy IBAN i właściciel konta, a BIC podaje się tylko dla kont SEPA spoza UE i EOG. Polska jest w UE, więc polski IBAN mieści się w tej zasadzie.

Finanzamt pisze pocztą na adres z zeznania. Decyzję (Steuerbescheid) wysłaną za granicę uznaje się za doręczoną miesiąc po wysłaniu (§ 122 ust. 2 pkt 2 AO). Od tego dnia masz miesiąc na odwołanie (Einspruch, § 355 ust. 1 AO). Jeśli list naprawdę przyszedł później, liczy się późniejsza data, a Finanzamt musi udowodnić doręczenie.

Finanzamt nie ma praktycznie ustawowego terminu na wydanie decyzji. Podaj więc adres, pod którym listy naprawdę do Ciebie dotrą, i odpowiadaj na pisma w terminie, który w nich stoi.

Krok po kroku: zwrot podatku z Polski

Cała droga z Polski, od szukania papierów do odwołania, w dziewięciu krokach:

1. Wypisz lata, w których pracowałeś(-aś) w Niemczech. Dobrowolne zeznanie złożysz teraz za lata 2022 do 2025; za 2022 r. termin mija 31 grudnia 2026 r.
2. Dla każdego roku znajdź Lohnsteuerbescheinigung. Jeśli jej nie masz, poproś pisemnie pracodawcę albo agencję o kopię albo zajrzyj do Mein ELSTER.
3. Sprawdź wiersz 4 (Einbehaltene Lohnsteuer). Tylko ten podatek może wrócić; ryczałt nie wraca nigdy.
4. Przepisz Steuer-ID z Lohnsteuerbescheinigung. Jeśli go nie ma, złóż zeznanie bez niego albo zamów numer pisemnie w BZSt.
5. Wybierz formularz: ESt 1 C, gdy przez cały rok nie mieszkałeś(-aś) w Niemczech; ESt 1 A, gdy chcesz rozliczenia jak rezydent albo mieszkałeś(-aś) w Niemczech przez część roku.
6. Przy rozliczeniu jak rezydent albo wspólnym z małżonkiem w Polsce wypełnij Bescheinigung EU / EWR i daj ją do potwierdzenia w urzędzie skarbowym.
7. Podaj polski IBAN i adres pocztowy, pod który listy naprawdę dochodzą.
8. Podpisz odręcznie (przy wspólnym rozliczeniu oboje), wyślij do Finanzamtu z Lohnsteuerbescheinigung i zachowaj kopie.
9. Odpowiadaj na pisma Finanzamtu w terminie i pilnuj miesiąca na Einspruch od doręczenia decyzji.