Klasa podatkowa w Niemczech prostymi słowami

Sześć klas podatkowych w skrócie

Klasy podatkowe opisuje § 38b ust. 1 EStG. Dla osób z Polski najważniejsze jest jedno zdanie tego przepisu: do klasy 3 i 4 liczą się tylko osoby, które mają nieograniczony obowiązek podatkowy w Niemczech albo spełniają warunki § 1a EStG. Małżonek mieszkający w Polsce liczy się więc tylko przez § 1a.

Możesz też poprosić o mniej korzystną klasę (§ 38b ust. 3 EStG).

Gdzie sprawdzić swoją klasę

Klasę zobaczysz na pasku wypłaty i na Lohnsteuerbescheinigung, czyli niemieckim PIT-cie, w polu Steuerklasse/Faktor pod nagłówkiem Dem Lohnsteuerabzug wurden im letzten Lohnzahlungszeitraum zugrunde gelegt.

Uwaga: Lohnsteuerbescheinigung pokazuje klasę tylko z ostatniego okresu płacowego. Jeśli w trakcie roku klasa się zmieniła, na zaświadczeniu zobaczysz tylko ostatnią.

Jestem po ślubie, a mam klasę 1. Czy to błąd?

Zwykle nie. Klasa 3 albo 4 wymaga, żeby oboje małżonkowie mieli nieograniczony obowiązek podatkowy w Niemczech. Żona albo mąż, który mieszka w Polsce, sam go nie ma. Dlatego pracodawca potrąca podatek według klasy 1.

Małżonka w Polsce można uwzględnić na wniosek (§ 1a ust. 1 pkt 2 EStG). Wtedy możliwe jest wspólne rozliczenie (Zusammenveranlagung) ze splittingiem: podatek od połowy wspólnego dochodu razy dwa. Jeśli małżonkowie nie wybiorą inaczej, wspólne rozliczenie jest regułą (§ 26 ust. 3 EStG).

Warunek: jesteś obywatelem(-ką) UE albo EOG, a małżonek mieszka w kraju UE albo EOG (według BMF także w Szwajcarii). Czy obowiązuje limit dochodów, zależy od tego, gdzie mieszkasz Ty. To wyjaśniają dwie kolejne sekcje.

Klasa nie decyduje o podatku za rok

Pracodawca potrąca podatek co miesiąc, licząc go od rocznej pensji przewidywanej na podstawie bieżącej wypłaty (§ 39b EStG). Prawdziwy podatek za rok ustala Finanzamt w rozliczeniu, a potrącony podatek jest na niego zaliczany (§ 46 ust. 2 pkt 8 EStG).

Klasa tylko rozkłada podatek na miesiące. Z klasą 3 co miesiąc potrąca się mniej, więc w rozliczeniu zwykle mniej wraca. Klasa 1 przy rodzinie w Polsce nie przesądza więc o podatku za rok. O wspólnym rozliczeniu decyduje wniosek w zeznaniu.

Mieszkasz w Niemczech, a żona albo mąż w Polsce: bez limitu dochodów

Jeśli masz mieszkanie w Niemczech, wspólne rozliczenie z małżonkiem w Polsce jest możliwe bez testu 90% i bez limitu podwójnej kwoty wolnej. Tak orzekł Federalny Trybunał Finansowy w wyroku I R 28/10 z 8 września 2010 r. W tej sprawie żona mieszkała w Polsce i miała tam dochód około 9849 €. Instrukcje ELSTER za lata 2022 do 2025 również podają splitting dla obywateli UE mieszkających w Niemczech bez limitu dochodów.

Dochód małżonka z Polski nie jest opodatkowany w Niemczech, ale podnosi stawkę Twojego podatku (Progressionsvorbehalt). Wniosek składasz w zeznaniu, w załączniku Anlage WA-ESt.

Mieszkasz w Polsce i pracujesz w Niemczech: limit dochodów pary

Bez mieszkania w Niemczech możesz być traktowany(-a) jak rezydent (§ 1 ust. 3 EStG), a wtedy także rozliczyć się z małżonkiem. Warunek dotyczy dochodów obojga razem: co najmniej 90% musi podlegać niemieckiemu podatkowi albo dochód spoza niemieckiego podatku nie może przekroczyć podwójnej kwoty wolnej, obniżonej dla Polski do trzech czwartych (grupa 2 w latach 2022 do 2025).

Dochód z Polski liczy się według niemieckich zasad. Jeśli według nich przekracza limit, wspólne rozliczenie odpada, nawet gdy według polskich zasad jest niższy.

Dochód z Polski musi potwierdzić polski urząd skarbowy na formularzu Bescheinigung EU / EWR. Zaświadczenie jest potrzebne także wtedy, gdy małżonek nic nie zarobił (zaświadczenie zerowe, Nullbescheinigung).

Klasa 3 już w trakcie roku: Anlage Grenzpendler EU/EWR

Jeśli nie masz mieszkania w Niemczech, klasę 3 w trakcie roku dostaniesz na wniosek Antrag auf Behandlung als unbeschränkt einkommensteuerpflichtiger Arbeitnehmer nach § 1 Abs. 3, § 1a EStG (Anlage Grenzpendler EU/EWR). Bawarski urząd podatkowy publikuje wersję niemiecko-polską (wersja 3.20).

Według formularza: dochody obojga muszą mieścić się w limitach z podwójną kwotą wolną, małżonek musi mieszkać w kraju UE, EOG albo w Szwajcarii i też podpisuje wniosek. Polski urząd skarbowy potwierdza dane w części D. To potwierdzenie można pominąć, jeśli masz potwierdzony formularz z jednego z dwóch poprzednich lat i nic się nie zmieniło. Przy pierwszym wniosku dołączasz kopię paszportu albo dowodu osobistego.

Finanzamt pracodawcy wydaje zaświadczenie o danych do potrąceń, które oddajesz pracodawcy. Po zakończeniu roku Ty i małżonek macie obowiązek złożyć zeznanie (§ 46 ust. 2 pkt 7 lit. b EStG). Za 2025 r. termin dla rozliczających się samodzielnie minął 31 lipca 2026 r.

Jeśli mieszkasz w Niemczech, a małżonek w Polsce, dane do potrąceń ustala Finanzamt dla miejsca zamieszkania. Jeśli uwzględniono przy nich małżonka, na przykład klasą 3, zeznanie też jest obowiązkowe (§ 46 ust. 2 pkt 7 lit. a EStG). Jakiego formularza użyć w tym przypadku, nie sprawdziliśmy; zapytaj w swoim Finanzamcie.

Klasa 6: druga praca w tym samym czasie

Klasa 6 dotyczy drugiej i każdej kolejnej pracy u innego pracodawcy w tym samym czasie. Widzisz ją na pasku i na zaświadczeniu z tej drugiej pracy.

Jeśli w danym roku miałeś(-aś) pensję od kilku pracodawców jednocześnie, masz obowiązek złożenia zeznania (§ 46 ust. 2 pkt 2 EStG), z krótszym terminem niż przy dobrowolnym zeznaniu. Praca u kilku pracodawców po kolei to co innego: wtedy obowiązku z tego powodu nie ma.

Od kiedy działa zmiana klasy

Zmiana na Twoją korzyść działa od pierwszego dnia miesiąca, w którym po raz pierwszy spełniłeś(-aś) warunki. Zmiana kombinacji klas między małżonkami działa od miesiąca po złożeniu wniosku. Wniosek na bieżący rok trzeba złożyć do 30 listopada (§ 39 ust. 6 EStG). Czy termin 30 listopada dotyczy także drogi przez Anlage Grenzpendler, nie sprawdziliśmy.

Krok po kroku i gdzie pomaga Geldback

Geldback pyta, gdzie mieszkałeś(-aś) Ty i gdzie małżonek, ustala, która droga Cię dotyczy, wypełnia wspólne zeznanie z Anlage WA-ESt i przypomina o zaświadczeniu z urzędu skarbowego i dwóch podpisach. Cena: 49 € za pierwszy rok, 29 € za każdy kolejny.

Geldback nie składa wniosku o klasę 3 w trakcie roku, nie wypełnia Anlage Grenzpendler dla pracodawcy, nie załatwia zaświadczenia w urzędzie skarbowym i nie rozstrzyga granicznych przypadków przy limicie. Decyduje Finanzamt. To informacja ogólna, a nie porada w Twojej sprawie.

1. Sprawdź klasę na pasku wypłaty albo w polu Steuerklasse/Faktor na Lohnsteuerbescheinigung (pamiętaj, że to klasa z ostatniego miesiąca).
2. Ustal, czy w danym roku mieszkałeś(-aś) w Niemczech, czy w Polsce.
3. Mieszkasz w Niemczech, małżonek w Polsce: złóż wniosek o wspólne rozliczenie w zeznaniu (Anlage WA-ESt), bez limitu dochodów.
4. Mieszkasz w Polsce: sprawdź limit dla pary na dany rok. Jeśli się mieścicie, złóż wniosek w zeznaniu z Bescheinigung EU / EWR albo w trakcie roku przez Anlage Grenzpendler EU/EWR, a potem obowiązkowo zeznanie.
5. Poproś urząd skarbowy o potwierdzenie dochodu małżonka, także zerowego.
6. Podpiszcie oboje wspólne zeznanie (§ 25 ust. 3 EStG).